IVM-onderzoekers winnen prijs voor ‘uitmuntende’ publicatie

CO2-lek verergert door liberalisering wereldhandel

Sinds in Kyoto is afgesproken de CO2-uitstoot zo veel mogelijk te verminderen, bestaat de vrees dat een deel van de energie-intensieve industrie uit de deelnemende landen naar het buitenland zal vertrekken en daardoor de CO2-uitstoot in niet-deelnemende landen zal vergroten. Ir. Onno Kuik (Onno.Kuik@ivm.falw.vu.nl) en Dr. Reyer Gerlagh (Reyer.Gerlagh@ivm.falw.vu.nl) van het Instituut voor Milieuvraagstukken van de VU (IVM) hebben zich gebogen over de vraag of dit zogenaam-de CO2-lek verergert door de liberalisering van de wereldhandel, zoals de wereldhandelsorganisatie die WTO nastreeft via verlaging van de importtarieven en andere handelsbarričres. De buitenlandse concurrentie die zo optreedt, kan de productieprocessen verdrijven naar lage-lonenlanden. Voor de publicatie van hun berekeningen in het artikel ‘Trade liberalization and carbon leakage’ in The Energy Journal (2003) ontvangen zij op 9 juli in Washington (VS) de Best Paper Award 2003.

Kuik en Gerlagh hebben een schatting gemaakt van de toename van het CO2-lek als gevolg van een vrijere wereldhandel. Het onderzoek leverde drie belangrijke conclusies op. Allereerst blijkt dat een toe- of afname van het CO2-lek sterk afhankelijk is van het type goederen waarvoor de landen hun importtarieven verlagen: met name de liberalisering van de wereldmarkt voor energieproducten zelf is van belang. De liberalisering van de markten voor overige goederen (inclusief energie-intensieve goederen) is veel minder belangrijk.

Daarnaast toonden Kuik en Gerlagh aan dat er grote verschillen bestaan tussen ontwikkelingslanden in hun reactie op vrijere wereldhandel. Terwijl China en het Midden-Oosten zich meer specialiseren op de productie van CO2-intensieve goederen, laten armere ontwikkelingslanden juist een tegengestelde tendens zien. Ten slotte laat het onderzoek zien dat een toename van het CO2-lek met relatief geringe financiële middelen tenietgedaan kan worden; de kosten voor de bestrijding van die toename wegen niet op tegen het voordeel - in de vorm van winst en ontwikkelingsmogelijkheden - die liberalisering oplevert voor zowel geďndustrialiseerde als voor ontwikkelingslanden.

De Best Paper Award is in 1989 in het leven geroepen door de International Association for Energy Economics (IAEE) en gaat naar het beste artikel uit het wetenschappelijk tijdschrift The Energy Journal uit een bepaald jaar. De jury kende de prijs toe omdat het artikel de ‘meest uitmuntende wetenschappelijke bijdrage’ was in het jaar 2003.