Cursus Wetenschapsjournalistiek (Dutch)

De cursus Wetenschapsjournalistiek wordt
in het Nederlands gegeven door de heer H. Donkers (hoofdredacteur van het maandblad Geografie), in de periode januari - april 2005.

Samenvatting

Schrijven voor magazine-achtige vakbladen, algemene
en gespecialiseerde publiekstijd­schriften, weekbladen en
(wetenschapskaternen van) kranten. Het gaat daarbij in de eerste plaats om achtergrondverhalen, opiniërende artikelen, ingezonden brieven en boekrecensies, maar daarnaast ook om nieuwsberichten en interviewartikelen.
Wetenschap begrijpelijk maken voor een breed publiek van niet-vakgenoten. In deze training wordt een aantal journalistieke vaardigheden geoefend.

Data

14 en 28 January,
18 februari,
18 maart,
1 en 15 april 2005

Tijd: 13.30 - 16.30 uur.

Locatie

Nog niet bekend (Utrecht of Amsterdam).

Literatuur

'Journalistiek Schrijven voor krant en vakblad' door Henk Donkers en Jaap Willems, 2002, 2e druk. Verkrijgbaar bij de boekhandel voor 45 Euro.

Opgaves

ICG Office (ICG@science.uva.nl)

Kosten

450 Euro
Voor ICG AIO's zijn er geen kosten.

Studiebelasting

120 uur


Steeds meer wetenschappers willen niet alleen schrijven voor wetenschappelijke tijdschriften, maar ook voor magazine-achtige vakbladen, algemene en gespecialiseerde publiekstijd¬schriften, weekbladen en (wetenschapskaternen van) kranten. Het gaat daarbij in de eerste plaats om achtergrondverhalen, opiniërende artikelen, ingezonden brieven en boekrecensies, maar daarnaast ook om nieuwsberichten en interviewartikelen. Sommigen doen dit slechts af en toe, anderen maken er hun hobby van of ontwikkelen zich zelfs tot wetenschapsjournalist of wetenschapsvoorlichter.

Daarnaast is het zowel voor de wetenschap zelf als voor de samenleving belangrijk dat wetenschappelijke kennis op een verantwoorde manier gepopulariseerd wordt. Wetenschappers kunnen dat aan journalisten en voorlichters overlaten, maar kunnen er ook zelf een actieve bijdrage aan leveren.
Wil je wetenschap begrijpelijk maken voor een breed publiek van niet-vakgenoten, dan zul je je een journalistieke manier van schrijven moeten aanleren. In deze training wordt een aantal journalistieke vaardigheden geoefend.

De training bevat de volgende onderdelen:
• Wat, waarom en hoe van de wetenschapsjournalistiek en -popularisering.
• Verschillen tussen wetenschappelijk en journalistiek schrijven.
• Waar moet je aan denken voordat je aan een journalistiek verhaal begint? Daarbij wordt met name ingegaan op nieuwswaarde en journalistieke genres.
• Hoe bereid je een journalistiek verhaal voor?
• Hoe verzamel en selecteer je informatie voor een journalistiek artikel?
• Hoe bouw je een journalistiek verhaal op?
• Hoe schrijf je leesbaar, begrijpelijk en aantrekkelijk?
• Hoe ontwikkel je een journalistieke stijl?
• Hoe werk je een artikel af?
• Hoe kun je een artikel illustreren of informatie visualiseren?

Voor deze training schrijft iedereen twee korte artikelen (van 1000 tot 1500 woorden). Daarnaast voert elke deelnemer enkele korte schrijfopdrachten uit zoals een persbericht, en een column of ingezonden brief.

De cursus heeft drie doelstellingen:
• Toegankelijk en aantrekkelijk leren schrijven over wetenschappelijke onderwerpen voor vakbladen, publiekstijdschriften en kranten.
• Inzicht krijgen hoe pers en publiciteit werken.
• Feedback geven op teksten van anderen.

Als handboek bij de cursus wordt gebruikt: “Journalistiek schrijven voor krant en vakblad” (Uitgeverij Coutinho).

Werkwijze

de bijeenkomsten vinden plaats op vrijdagmiddag. Op de woensdag vóór elke vrijdag mailen cursisten de gemaakte opdrachten naar de docent. Deze mailt vervolgens het hele pakket in één keer naar de cursisten. Iedere cursist leest vóór de bijeenkomst van vrijdag de opdrachten van de anderen zodat iedereen feedback kan geven.

Programma

|Bijeenkomst|Inhoud|Huiswerk
|0|Bestuderen: H1 (Kijkje in de journalistieke keuken) |Maken: schrijven ‘journalistiek zelfportret in derde persoon enkelvoud’
|1|Thema: Wat, hoe en waarom van journalistiek schrijven over wetenschap
• Video ‘Voor een breed publiek’ + ‘Stap naar het publiek’ (NWO)
• Kijkje in de keuken
• Principes van journalistiek schrijven|Bestuderen: H2 (Een artikel voorbereiden) en H3 (Informatie verzamelen)
~Maken: schrijven persbericht over eigen onderzoek of onderzoek van een collega
~Feedback voorbereiden op elkaars opdrachten
|2|Thema: een journalistiek artikel voorbereiden en daarvoor informatie verzamelen
Nabespreken persberichten|Bestuderen: H4 (Een opzet maken) en H5 (Structureren)
~Maken:
• Column of ingezonden brief
•Beginnen aan eerste eigen artikel
Feedback voorbereiden op elkaars opdrachten
|3|Thema: structureren
•Innerlijke en uiterlijke structuur
•Koppen , intro’s, leads, tussenkoppen, kaders, streamers
Nabespreken columns en ingezonden brieven.|Bestuderen: H6 (Helder, aantrekkelijk en correct formuleren) en H7 (Illustreren)
Maken: de ene helft van de groep schrijft eerste artikel
Feedback voorbereiden op elkaars opdrachten
|4|Thema: formuleren en afwerken
Nabespreken artikelen|Maken: de andere helft van de groep schrijft eerste artikel
|5|Thema: beoordelen van artikelen/kopij|Maken: iedereen schrijft tweede artikel
|6|Redactievergadering: de ene helft bespreekt en beoordeelt de artikelen van de andere helft